เทคนิคจัดกลุ่มสินค้าแบบ ABC-XYZ Analysis เพื่อการจัดการคลังสินค้าที่แม่นยำและลดต้นทุนจม

กฎ 80/20 (Pareto Principle) ในการจัดการคลังสินค้า

สินค้าในคลังสินค้าส่วนใหญ่มีเพียง 20% ของรายการสินค้าที่สร้างมูลค่าถึง 80% ของยอดขาย การบริหารสินค้าทุกตัวด้วยวิธีเดียวกันจึงเป็นการเสียเวลาและทรัพยากรโดยเปล่าประโยชน์

มิติที่ 1: ABC Analysis (แบ่งตามมูลค่าการใช้งาน)

• กลุ่ม A (มูลค่าสูง): 10-20% ของรายการสินค้า แต่คิดเป็น 70-80% ของมูลค่ารวม ต้องนับสต๊อกทุกสัปดาห์
• กลุ่ม B (มูลค่าปานกลาง): 30% ของรายการสินค้า คิดเป็น 15-20% ของมูลค่ารวม นับสต๊อกทุกเดือน
• กลุ่ม C (มูลค่าต่ำ): 50% ของรายการสินค้า แต่คิดเป็นเพียง 5% ของมูลค่ารวม สั่งซื้อครั้งละมากๆ ได้

มิติที่ 2: XYZ Analysis (แบ่งตามความผันผวนของความต้องการ)

• กลุ่ม X: ยอดขายสม่ำเสมอ คาดการณ์ง่าย
• กลุ่ม Y: มีความผันผวนตามฤดูกาล
• กลุ่ม Z: คาดเดาไม่ได้เลย มีคำสั่งซื้อนานๆ ครั้ง